logo medycyna tropikalna

WOJSKOWY INSTYTUT MEDYCZNY
Zakład Epidemiologii i Medycyny Tropikalnej

Choroba meningokokowa

Opis choroby

Zakażenia meningokokowe są wywoływane przez bakterie Neisseria meningitidis (przede wszystkim serogrupy A, B i C, rzadziej Y i W-135). Mogą występować pod postacią inwazyjnej choroby meningokokowej, przebiegającej najczęściej jako zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i/lub posocznica. Choroba przenosi się drogą kropelkową oraz przez kontakt pośredni lub bezpośredni z wydzieliną chorego lub nosiciela. Wśród objawów inwazyjnej choroby meningokokowej wymienia się nagłą, napadową gorączkę, bóle głowy, sztywność karku, nudności, wymioty, wysypkę krwotoczną. Przebieg choroby może być gwałtowny, z objawami uszkodzenia układu nerwowego, niewydolnością wielu narządów, zaburzeniami krzepnięcia krwi i śmiercią.

Występowanie

Neisseria meningitidis jest rozpowszechniona na całym świecie. 5 do 10% populacji może być jej nosicielami. Epidemie wybuchają przede wszystkim w dużych skupiskach ludności, w środowiskach zamkniętych (internaty, jednostki wojskowe, więzienia). Zachorowania szczególnie często obserwowane są w afrykańskich krajach Sahelu (tzw. pas meningokokowy), między Senegalem a Etiopią, w porze suchej od listopada do czerwca.

Ryzyko dla podróżujących

Największe ryzyko zakażenia dotyczy podróżnych udających się w rejon Afryki Subsaharyjskiej. Ryzyko zwiększają bliskie kontakty z ludnością miejscową oraz przebywanie w dużych skupiskach ludzi.

Profilaktyka

Ważnym elementem skutecznej profilaktyki przed zakażeniami meningokokowymi są szczepienia ochronne zalecane podróżnym wyjeżdżającym w rejony endemicznego występowania choroby. Wakcynacja szczepionką tetrawalentną przeciw serogrupom A,C,Y,W-135 obejmuje podanie jednej dawki. Według producentów szczepionki skoniugowanej, szczepienie przypominające nie jest wymagane. Dawkę szczepionki należy przyjąć przynajmniej 2 tygodnie przed planowanym wyjazdem. Szczepienie przeciw chorobie meningokokowej należy do szczepień obowiązkowych dla osób udających się do Arabii Saudyjskiej na pielgrzymkę do Mekki (podróżni muszą wówczas posiadać dokumentację potwierdzającą wakcynację szczepionką tetrawalentną A,C,Y,W-135).