logo medycyna tropikalna

WOJSKOWY INSTYTUT MEDYCZNY
Zakład Epidemiologii i Medycyny Tropikalnej

Dur brzuszny

Opis choroby

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego Salmonella typhi. Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową przez spożycie zanieczyszczonej żywności lub wody, rzadziej w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą chorą lub nosicielem. Do objawów chorobowych należy stopniowe narastanie gorączki, bóle głowy, osłabienie oraz utrata apetytu, bóle brzucha, biegunka lub zaparcia, wysypka skórna. Mogą pojawić się powikłania pod postacią perforacji jelit, zapalenia otrzewnej, posocznicy, zapalenia mózgu, objawów neuropsychiatrycznych.

Występowanie

Dur brzuszny występuje na całym świecie. Ryzyko zakażenia pojawia się głównie w rejonach o niskim poziomie higieny w przygotowywaniu i podawaniu posiłków. Szacuje się, że co roku na świecie choruje 22 miliony osób, z czego u ponad 200 tysięcy osób choroba kończy się zgonem. 

Ryzyko dla podróżujących

Największe ryzyko zachorowań występuje w Azji Południowej (Indie, Nepal i kraje ościenne) oraz w całej Afryce. 

Profilaktyka

Wysoki poziom zabezpieczenia przed durem brzusznym daje połączenie szczepienia ochronnego z przestrzeganiem zasad higieny, zwłaszcza podczas przygotowywania posiłków. Należy spożywać pokarmy i napoje pochodzące wyłącznie ze sprawdzonych źródeł. Szczepienie przeciw durowi brzusznemu wskazane jest również na stanowiskach pracy związanych z usuwaniem odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych lub konserwacji urządzeń służących temu celowi. Dostępne są szczepionki w trzech postaciach: zawierająca inaktywowane pałeczki Salmonella typhi (podawana głęboko podskórnie), zawierająca oczyszczony polisacharyd otoczkowy Vi Salmonella typhi (podawana podskórnie lub domięśniowo), a także doustna atenuowana szczepionka żywa (najmniej efektywna spośród wymienionych). Stosowane są do uodpornienia czynnego przeciwko durowi brzusznemu, nie zabezpieczają jednak przed zachorowaniem na paradury. W przypadku szczepionki inaktywowanej podaje się dwie dawki w odstępie 1 miesiąca oraz dawkę uzupełniającą po 6-12 miesiącach od przyjęcia pierwszej dawki. W przypadku szczepionki polisacharydowej przyjmuje się jedną dawkę, która uodparnia na okres 3 lat (po 3 latach należy podać dawkę przypominającą). Szczepienie należy przeprowadzić przynajmniej 1 tydzień przed planowanym wyjazdem.