logo medycyna tropikalna

WOJSKOWY INSTYTUT MEDYCZNY
Zakład Epidemiologii i Medycyny Tropikalnej

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Opis choroby

Wirusowe zapalenie wątroby typu B jest chorobą zakaźną wywoływaną przez hepatotropowy i limfotropowy wirus HBV. Na otoczce wirusa znajduje się HBsAg (antygen powierzchniowy HBV), który odpowiada za jego silną immunogenność. Występują cztery szczepy wirusa HBV (ayw, adw, ayr, adr), które wywołują takie same objawy kliniczne choroby. Do zakażenia dochodzi podczas przetaczania krwi i preparatów krwiopochodnych, stosunków seksualnych bez zabezpieczenia (przeniesienie płynów ustrojowych), drogą wertykalną z matki na płód, przypadkowego lub świadomego przerwania ciągłości tkanek przez zakażone igły (zakłucie się przez personel medyczny; wielokrotne stosowanie igieł i strzykawek przez narkomanów; piercing, tatuaże, akupunktura). Zakażenie może przebiegać bezobjawowo lub mieć ciężki przebieg, a także przejść w postać przewlekłą, mogącą prowadzić do marskości lub raka wątroby. Objawami WZW typu B są m.in. osłabienie, brak apetytu, nudności, bóle brzucha oraz zażółcenie skóry.

Występowanie

WZW typu B występuje na całym świecie. Najwyższe wskaźniki zachorowalności odnotowuje się w następujących krajach:

Regiony Kraje
Afryka wszystkie kraje kontynentu
Azja Chiny, Filipiny, Indonezja, Korea, kraje Bliskiego Wschodu (oprócz Izraela), południowa i zachodnia część Pacyfiku
Ameryka Środkowa Dominikana, Haiti

Ryzyko dla podróżujących

Czynnikami decydującymi o poziomie ryzyka zakażenia WZW typu B podczas podróży są powszechne występowanie choroby w lokalnej populacji oraz kontakt z krwią lub innymi płynami ustrojowymi ciała. Ryzyko wzrasta zwłaszcza podczas przygodnych kontaktów seksualnych oraz przy stosowaniu iniekcji (leki, narkotyki).

Profilaktyka

Podczas pobytu w rejonach endemicznego występowania choroby należy unikać przygodnych kontaktów seksualnych, świadomego przerwania ciągłości tkanek (piercing, tatuaże). Najbardziej efektywną formą ochrony przed WZW typu B jest szczepienie, które obejmuje podanie trzech dawek według schematu: 0, 1, 6 miesiąc. Co najmniej dwie dawki szczepionki należy przyjąć nie później niż 2 tygodnie przed planowanym wyjazdem. WHO nie zaleca dawek przypominających po zaszczepieniu według ww. schematu, gdyż poziom przeciwciał wytworzonych po szczepieniu podstawowym utrzymuje się co najmniej przez 15 lat. Istnieje również przyspieszony schemat szczepienia: 0, 7, 21 dzień oraz jednorazowa dawka uzupełniająca po 12 miesiącach (przyspieszony schemat dotyczy również skojarzonej szczepionki przeciw WZW typu A i WZW typu B).