logo medycyna tropikalna

WOJSKOWY INSTYTUT MEDYCZNY
Zakład Epidemiologii i Medycyny Tropikalnej

Choroba lokomocyjna (kinetoza, motion sickness)

Jest wzmożoną odpowiedzią na intensywny ruch kinetyczny podczas przemieszczania się środkami transportu na morzu (choroba morska), w transporcie drogowym i powietrznym, rzadziej w transporcie kolejowym.

Przyczyną schorzenia jest brak zgodności bodźców wzrokowych odbieranych przez mózg z bodźcami odbieranymi przez narząd równowagi (błędnik). Podczas przemieszczania się środkiem transportu narząd wzroku rejestruje przemieszczanie się, wysyła sygnały do mózgu, który zmianę otoczenia odbiera jako ruch. Z kolei błędnik, będący narządem równowagi nie rejestruje zmiany położenia ciała (ruchu), reaguje natomiast na zmiany kinetyczne (hamowanie, przyspieszanie). W efekcie dochodzi do upośledzenia zgodności bodźców odbieranych przez narząd wzroku i równowagi, co skutkuje pojawieniem się objawów chorobowych, takich jak nudności, wymioty, zawroty głowy, wzmożona potliwość, ślinotok, zaburzenia rytmu serca. Problemy zdrowotne ustępują zazwyczaj po zakończeniu podróży. Najczęściej chorują dziewczynki w wieku 2-12 lat.

Na chorobę lokomocyjną częściej cierpią pasażerowie niż załoga (transport morski), podobnie w transporcie drogowym, częściej chorują pasażerowie niż kierowca. W transporcie powietrznym choroba lokomocyjna dotyczy ok. 1% pasażerów. Do podstawowych działań prewencyjnych należy wybranie najbardziej statycznego miejsca siedzącego w środku transportu, tj. przedniego siedzenia w samochodzie czy z przodu autobusu (unikać siadania na wysokości osi kół); przodem do kierunku jazdy w pociągu; w środkowej części pokładu promu lub statku; przy oknie, na wysokości skrzydła, po prawej stronie w samolocie. Przed podróżą unikać ciężko strawnych posiłków, napojów gazowanych. W czasie jazdy środkiem transportu starać się utrzymywać wzrok w jednym, stałym punkcie nad linią horyzontu. Często stosowanym lekiem zapobiegającym objawom choroby lokomocyjnej jest aviomarin (tabl. 50 mg), przyjmowany w ilości 1-2 tabl. na 30 minut przed podróżą (początek działania po 20-30 minutach, utrzymuje się przez 4-6 godzin). Przeciwwskazaniem do stosowania aviomarinu jest wiek poniżej 2 r.ż., okres ciąży i karmienia piersią, padaczka.