logo medycyna tropikalna

WOJSKOWY INSTYTUT MEDYCZNY
Zakład Epidemiologii i Medycyny Tropikalnej

Japońskie zapalenie mózgu

Japońskie zapalenie mózgu to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa należącego do rodziny Flaviviridae, którego rezerwuarem są brodzące ptaki na terenach podmokłych i trzoda chlewna w rejonach wiejskich. Wektorem zakażenia są komary z rodzaju Culex i Aedes.

Komar

CDC. Komar Aedes japonicus, wektor japońskiego zapalenia mózgu

Komar

CDC. Larwy komara z rodzaju Culex pod powierzchnią zbiornika wodnego

Japońskie zapalenie mózgu występuje na Dalekim Wschodzie, w Azji Południowo-Wschodniej, w Indiach, na Sri Lance, w Pakistanie, Nepalu, Papui Nowej Gwinei.

Obraz kliniczny:

okres wylęgania wynosi 6-16 dni. Większość przypadków choroby (99%) przebiega bezobjawowo lub w formie łagodnych objawów grypopodobnych (gorączka, bóle głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe). U około 1% zakażonych obserwuje się ciężką postać choroby z objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego (zapalenie mózgu, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady), ze śmiertelnością sięgającą 30%. Powikłaniem po przebytej chorobie może być ataksja, parkinsonizm, osłabienie siły mięśniowej, zaburzenia psychiczne.

Rozpoznanie:

na podstawie obrazu klinicznego oraz diagnostyki serologicznej (poszukiwanie swoistych przeciwciał w klasie IgM i IgG metodą ELISA).

Leczenie:

objawowe.

Zapobieganie:

stosowanie szczepień ochronnych, repelentów, moskitier, siatek w oknach pomieszczeń, odpowiednie noszenie ubrań (długie rękawy koszul i nogawki spodnie). Szczepienie osób dorosłych obejmuje podanie trzech dawek w odstępach: 0 (pierwsza dawka), 7 (cykl przyspieszony) lub 28 dni po pierwszej dawce (druga dawka), po 12-24 miesiącach od szczepienia pierwotnego dawka przypominająca. Brak danych potwierdzających konieczność stosowania kolejnych dawek przypominających. Szczepienie dzieci od 3 rż.: 0 (pierwsza dawka), 28 dni po pierwszej dawce (druga dawka). Brak danych dotyczących czasu podania i odpowiedzi na dawkę przypominającą u dzieci i młodzieży <18 rż.