logo medycyna tropikalna

WOJSKOWY INSTYTUT MEDYCZNY
Zakład Epidemiologii i Medycyny Tropikalnej

Żółta gorączka

Żółta gorączka (żółta febra) to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa żółtej gorączki, należącego do rodziny Flaviviridae, z rodzaju Flavivirus. Wyróżnia się dwie postaci żółtej gorączki: miejską, w której rezerwuarem patogenów jest człowiek, a wektorem komar Aedes aegypti oraz postać leśną (klasyczną), w której rezerwuarem wirusów są małpy, a wektorami komary z rodzaju Haemagogus, Sabethes oraz inne gatunki Aedes.

komar zolta goraczka

CDC. Komar Aedes aegypti, wektor żółtej gorączki i dengi


Żółta gorączka występuje w strefie tropiku i subtropiku Afryki Subsaharyjskiej oraz Ameryki Środkowej i Południowej.


Obraz kliniczny:

okres wylęgania wynosi 3-6 dni. Początek choroby jest nagły i niespecyficzny (złe samopoczucie, stopniowo narastająca gorączka do 400C, z towarzyszącymi dreszczami i bólami głowy). W cięższym przebiegu zakażenia wyróżnia się trzy okresy: początkowo okres objawów ogólnych (objawy jak wyżej, zwykle bardziej nasilone), następnie dochodzi do remisji (1-2 dni), kiedy temperatura ciała osiąga wartości prawidłowe. Trzeci okres to ponowna gorączka, zwykle z towarzyszącą żółtaczką, w ciężkich przypadkach z objawami skazy krwotocznej (krwawe wymioty, krwawienia do przewodu pokarmowego, wybroczyny i wylewy do błon śluzowych, narządów wewnętrznych) oraz z niewydolnością nerek, do śpiączki mocznicowej włącznie. Wystąpienie objawów skazy krwotocznej jest niepomyślne rokowniczo. W przypadkach łagodnych przebieg choroby jest jednofazowy, objawy ustępują po około tygodniu. W ciężkich przypadkach do zgonów dochodzi najczęściej w trakcie trzeciego okresu choroby (4-9 dzień), wśród objawów śpiączki i/lub krwawienia do przewodu pokarmowego. Choroba najczęściej przebiega jednak łagodnie, a przebycie żółtej gorączki pozostawia odporność na całe życie.

Rozpoznanie:

ustala się na podstawie obrazu klinicznego. Przypadki skąpoobjawowe mogą pozostać nierozpoznane. Decydujące w procesie diagnostycznym są dodatnie odczyny serologiczne i izolacja wirusa z krwi chorego. W wynikach badań laboratoryjnych obserwuje się leukopenię, wzrost poziomu bilirubiny i transaminaz we krwi, wydłużenie czasu krzepnięcia i czasu protrombinowego.

Leczenie:

objawowe w warunkach szpitalnych. W ciężkich przypadkach wieloprofilowe leczenie powikłań.

Zapobieganie:

szczepienie przeciw żółtej gorączce należy do szczepień obowiązkowych, a okazanie świadectwa wakcynacji, potwierdzonego wpisem do Międzynarodowego Świadectwa Szczepień, stanowi warunek wjazdu do wielu krajów, w których choroba występuje endemicznie. Jednorazowa dawka uodparnia na okres 10 lat. Pełna protekcja następuje 10 dni po zaszczepieniu. W rejonach endemicznego występowania choroby w Afryce, Ameryce Środkowej i Południowej konieczne jest stosowanie repelentów, moskitier, siatek w oknach pomieszczeń i właściwy ubiór (długie rękawy koszul i nogawki spodni), zwłaszcza od zmierzchu do świtu.