Współczesne operacje wojskowe. Zagrożenia zdrowotne w odmiennych warunkach klimatycznych i sanitarnych
logo medycyna tropikalna

WOJSKOWY INSTYTUT MEDYCZNY
Zakład Epidemiologii i Medycyny Tropikalnej

Współczesne operacje wojskowe. Zagrożenia zdrowotne w odmiennych warunkach klimatycznych i sanitarnych

Autor książki stanowiącej wnikliwą i przystępną w lekturze analizę danych medycznych dotyczących chorób i obrażeń ciała występujących wśród żołnierzy pełniących służbę w strefie działań wojennych, jest specjalistą w dziedzinie medycyny tropikalnej, epidemiologii oraz dermatologii i wenerologii. Znajomość działań z zakresu medycyny prewencyjnej, mogących zapobiec powstawaniu chorób i obrażeń ciała będących następstwem urazów bojowych i niebojowych według Krzysztofa Korzeniewskiego jest jednym z podstawowych zadań, jakie stoją przed personelem medycznym operacji wojskowych na świecie. W związku z powyższym, niezwykle istotne jest posiadanie odpowiedniej wiedzy na temat aktualnej sytuacji epidemiologicznej i zagrożeń zdrowotnych mających wpływ na wzrost zachorowalności i urazowości w rejonach działania misji pokojowych i stabilizacyjnych. Autor od wielu lat zajmuje się problematyką zagrożeń zdrowotnych występujących w odmiennych warunkach środowiskowych, którym poświecił rozprawę doktorską i habilitacyjną. Rejon jego działalności zawodowej to kraje Bliskiego Wschodu, Azji Centralnej i Afryki Subsaharyjskiej.

Warszawa 2009

Wydawnictwo DIALOG

ISBN 978-83-61203-25-4
173x243mm, s.202, mapy, ilustracje kolorowe

Recenzje

Agnieszka Rybarczyk - ARABIA.PL on 26/10/2010

Udział polskich kontyngentów wojskowych w misjach stabilizacyjnych jest istotny. Oddziały „naszych chłopców” uczestniczą, bądź uczestniczyły, w działaniach pokojowych w różnych zakątkach świata, a w szczególności w Europie, Azji i Afryce. Oczywiście każda wyprawa niesie za sobą szereg zagrożeń i niebezpieczeństw. Żołnierze, wybierając się do często tropikalnych i słabo rozwiniętych krajów, narażeni są nie tylko na wypadki związane z ich działalnością bojową, ale także na różne problemy zdrowotne. Już sama zmiana klimatu może mieć niekorzystny wpływ na ich samopoczucie, a odmienne warunki dopełniają swego. Dzieło Krzysztofa Korzeniewskiego, „Współczesne operacje wojskowe” to wnikliwa prezentacja problemów zdrowotnych i sanitarnych z jakimi stykają się polskie jednostki poza granicami kraju. w swych rozważaniach autor odznaczał się olbrzymią wiedzą z zakresu współczesnej wojskowości, stosunków międzynarodowych i medycyny. W prezentacji problemu, opiera się w szczególności na danych i badaniach misji pokojowych z trzech krajów: Czadu, Iraku i Afganistanu. Zanim przeszedł on do sedna swoich rozważań zarysował ogólny wkład Polaków w działania prowadzone przez ONZ bądź NATO, a następnie przedstawił krótko misje stabilizacyjne, do których przyłączyły się nasze wojska. Potem zaprezentował on ogólną sytuację zdrowotną w ww. państwach. Okazuje się, że ciężkie warunki sanitarne, niska higiena, ograniczony dostęp do pomocy higienicznej nie pozostaje też obojętny dla stanu zdrowia miejscowej ludności. Autor podzielił występujące w tamtych regionach choroby na kilka grup. I tak wyróżnił choroby wirusowe, odzwierzęce, te przenoszone drogą płciową i inne, opisując przy tym stan zdrowotny społeczeństwa w tamtym regionie. Niektóre dane, jakie podał wydają się nie do pojęcia dla mieszkańca europejskiego kraju- tak jak to, że w Czadzie jeden lekarz przypada na ponad 27 tys. osób (!), w Iraku na 1000 żywych urodzeń 130 dzieci nie dożywa 5-tego roku życia, a blisko 300 na tysiąc kobiet umiera podczas porodu. W następnym rozdziale autor wyjaśnia na jakie problemy zdrowotne narażeni są nasi żołnierze, wyjeżdżający na misje. Tu również zastosował podziały ze względu na rodzaj i specyfikę choroby. Otóż oprócz oczywistych, można byłoby zasądzić, dolegliwości układu pokarmowego, cierpią oni na szereg innych przypadłości, takich jak choroby skórne, transmisyjne, zakaźne, czy też przenoszone drogą płciową. Niebezpieczne dla wojsk są także odmienne warunki środowiskowe- wysokości, niskie lub wysokie temperatury, piasek pył, czy też niebezpieczne, a powszechnie występujące gady i skorupiaki. W każdym przypadku autor, w formie kilkupunktowego podsumowania przedstawia sposób ochrony przed daną chorobą. Dużo miejsca poświęcone zostało kwestiom stresu bojowego. Odporność psychiczna żołnierza ma ogromne znaczenie w trakcie jego służby. Tymczasem często zdarzały się przypadki załamania nerwowego wynikłego z trudnych warunków, akcji militarnych i bliskiego kontaktu ze śmiercią, rozpaczą i wypadkami. Autor zauważa, że niejednokrotnie na misje wysyłani są kandydaci po zaledwie powierzchownej kwalifikacji, bez dogłębnego sprawdzenia ich stanu zdrowia i odporności psychiczne. Powracający do domu, dotknięci urazami żołnierze, nierzadko mają problemy z wtórnym zaaklimatyzowaniem się, a traumatyczne wydarzenia pozostawiają niezatarty ślad w ich osobowości. Oprócz opisu obecnej sytuacji zdrowotnej i sanitarnej autor prezentuje jeszcze inną problematykę. W kolejnych rozdziałach opisuje kryteria jakie powinni spełniać kandydaci do służby zagranicznej oraz jakiej opiece powinni zostać poddani powracający z misji. W pierwszym przypadku sporządził zestaw chorób i dolegliwości bezwzględnie wykluczających do udziału w misji, a także przygotował przykładowy wywiad lekarski. W drugim z kolei zaprezentował sytuację żołnierzy powracających do kraju i zaproponował badania jakimi powinni zostać objęci. Książka, pomimo dość specyficznej i tematyki, jest interesująca i przystępna dla czytelnika. Zawarte w niej informacje zostały logicznie uszeregowane, co znacznie ułatwia jej lekturę. Podane przez autora dane doskonale obrazują sytuację zdrowotną w omawianym regionie, zarówno dla mieszkańców jak i dla żołnierzy. Dzieło obfituje w specjalistyczne terminy brzmiące mniej- poliomyelitis - bądź bardziej swojsko - cholera, choć w tym drugim przypadku spolszczone nazwy nie zawsze mogą być znane szerszemu gronu (chociażby rzeżączka). Niemniej nie przeszkadza to w ogólnym zrozumieniu tematu. Dzięki lekturze książki można lepiej zrozumieć specyfikę misji i problemów z jakimi stykają się jej uczestnicy. Możliwe jest także bliższe poznanie warunków panujących w krajach, o których najczęściej dowiadujemy się z telewizji bądź prasy, a zebrane przez autora dane liczbowe dają rzetelny obraz sytuacji. Informacje podane przez autora, pomimo ich dużej liczby, nie tylko nie przytłaczają czytelnika, ale wywołują zainteresowanie tematem i lepsze zrozumienie problemu. Są podane w taki sposób, że nie wymagają wcześniejszej wiedzy z omawianego zakresu. Zatem nie pozostaje mi nic innego jak tylko zachęcić do zapoznania się z treścią książki i problemami „naszych chłopców” na misjach.


Militarny Magazyn Specjalny KOMANDOS on 26/10/2010

Wolałbym wprawdzie, by na Bliski i Środkowy Wschód Polska „eksportowała” inżynierów–budowlańców, chemików, drogowców, urbanistów – niż żołnierzy, ale mówi się trudno; dobre i to. Wszakże i spośród „zielonych szeregów”, wyłaniają się autorzy o horyzontach wykraczających daleko poza swą specyficzną profesję. Do kręgu takich osób zaliczam płk. Krzysztofa Korzeniewskiego, kierownika Zakładu Epidemiologii i Medycyny Tropikalnej Wojskowego Instytutu Medycznego w Gdyni, uczestnika misji wojskowych na bliskim Wschodzie, w Azji Centralnej i Afryce Subsaharyjskiej, autora czterech informatorów („Irak”, „Liban”, „Syria. Wzgórza Golan”, „Afganistan”), z których każdy następny stał na coraz wyższym poziomie merytorycznym i pisarskim. Informatory te – w każdym przypadku – biły na głowę te, jakie powstały w stosownych departamentach MON. Warto nadmienić, iż są one przydatne nie tylko dla żołnierzy, lecz także dla szerokiego kręgu czytelników, zaś autor nie ograniczył się do pracowitego zebrania wiedzy już funkcjonującej, lecz znacznie wzbogacił treść tych publikacji o własne doświadczenia. Kolejnym krokiem na pisarskiej ścieżce jest najnowsza książka autora, spełniająca wszelkie standardy publikacji naukowej, poświęcona medycznym aspektom współczesnych operacji wojskowych. W książce tej można odnaleźć szereg istotnych informacji dotyczących zagrożeń występujących na poszczególnych obszarach pełnienia misji wojskowych, zarówno dla tamtejszej ludności, jak i dla operujących tamże sił międzynarodowych. Poza zawartą w tej publikacji unikalną wiedzą dodatkowym walorem pracy jest jej zwarta, przejrzysta konstrukcja oraz klarowny język przekazu, co czyni ją przyjazną w lekturze i sprawia, iż może ona być przydatna nie tylko w wąskich środowiskach medycznych. Polecam tę publikację zarówno wysokim oficerom WP, jak też dyplomatom i politykom, a także przedsiębiorcom, którzy rozważają prowadzenie interesów na omawianych obszarach. Kolejną książką, jaką chcę serdecznie polecić naszym Czytelnikom, jest publikacja wybrana spośród szerokiej oferty tytułowej Domu Wydawniczego Bellona poświęcona ratownictwu medycznemu. Każdy, kto posiadł doświadczenie z zakresu bytowania, trampingu, indywidualnych dalekich podróży czy też uprawiał sporty ryzyka, wie doskonale, iż wszystko zdarzyć się może, a w razie nieszczęśliwego wypadku często zdani jesteśmy na wąski krąg współtowarzyszy podróży lub też na samych siebie. Dlatego też publikacja ta, opracowana przy udziale profesjonalnych ratowników medycznych, zawierająca szereg uporządkowanych procedur i modeli postępowania jest szczególnie przydatna dla osób żyjących aktywnie i nie stroniących od ryzyka. Może także być użyteczna w życiu codziennym, umiejętność niesienia pierwszej pomocy oraz zdolność do samoratowania się, powinna bowiem być obowiązkiem nowoczesnego człowieka.